Беларускі ПЭН далучаецца да заявы Міжнароднага ПЭНа, прысвечанай апраўдальнаму прысуду забойства Дафнэ Каруаны Галіцыі.
«Супольнасць PEN выказвае поўную салідарнасць з сям’ёй Дафнэ Каруаны Галіцыі ў яе няспыннай барацьбе за справядлівасць. Тыя, хто забіў Дафнэ, імкнуліся прымусіць яе замаўчаць, аднак яе магутная спадчына працягвае жыць. Мы і надалей будзем ушаноўваць памяць Дафнэ і не спынімся, пакуль усе вінаватыя ў яе забойстве і карупцыі, якую яна выкрывала і праз якую загінула, не панясуць поўнай адказнасці», — заявіла Джудыт Хіл, старшыня Камітэта жанчын-пісьменніц PEN International.
4 верасня 2026 года. Улады Мальты павінны неадкладна прыцягнуць да адказнасці ўсіх вінаватых у забойстве вядомай мальтыйскай журналісткі-расследавальніцы і актывісткі, якая змагалася з карупцыяй, Дафнэ Каруаны Галіцыі, заявілі сёння PEN International і PEN Malta. Апраўданне Ёргена Фенека, якога абвінавачвалі ў арганізацыі яе забойства ў 2017 годзе, стала яшчэ адным ударам па шматгадовай барацьбе сям’і за справядлівасць і прыцягненне вінаватых да адказнасці.
2 верасня 2026 года Крымінальны суд Валеты прызнаў Ёргена Фенека, уплывовага бізнесмена і дэвелапера нерухомасці, невінаватым у саўдзеле і злачыннай змове ў забойстве Дафнэ Каруаны Галіцыі. Магчымасці пракуратуры абскардзіць прысуд абмежаваныя. На сёння пяць чалавек асуджаныя на працяглыя тэрміны зняволення ў сувязі з забойствам Каруаны Галіцыі, аднак уладам Мальты дагэтуль не ўдалося прыцягнуць да адказнасці заказчыка забойства. Прысуд адразу ж выклікаў крытыку з боку сям’і Каруаны Галіцыі і арганізацый, якія абараняюць свабоду прэсы, як на Мальце, так і за яе межамі.
«Дафнэ Каруану Галіцыю забілі за тое, што яна займалася журналістыкай. Кожны год, які мінае без поўнага і вартага даверу высвятлення таго, хто замовіў яе забойства, і без наступстваў для прадстаўнікоў дзяржавы, якія стварылі ўмовы, што зрабілі гэтае забойства магчымым, — гэта новы замах на яе памяць і на свабоду прэсы на Мальце. Гэта паказвае кожнаму журналісту ў гэтай краіне, што тут адбываецца з тымі, хто расследуе дзейнасць улады», — заявіў Курт Борг, прэзідэнт PEN Malta.
Дафнэ Каруана Галіцыя была забітая 16 кастрычніка 2017 года: у яе аўтамабілі спрацавала бомба, калі яна ад’язджала ад свайго дома ў Бідніі. Ёй было 53 гады. Урад, карупцыю ў якім яна расследавала, неаднаразова перашкаджаў дамагчыся справядлівасці для Каруаны Галіцыі і яе сям’і. Дзясяткі грамадзянскіх пазоваў аб дыфамацыі супраць яе не былі спыненыя нават пасля яе смерці. Праваабаронцы і журналісты, якія дамагаліся справядлівасці ў гэтай справе, сутыкаліся з сур’ёзным ціскам, пераследам і актамі помсты.
У ліпені 2021 года знакавае публічнае расследаванне прыйшло да высновы, што забойства Дафнэ Каруаны Галіцыі можна было прадбачыць і прадухіліць, а таксама ўказала на адказнасць мальтыйскай дзяржавы за яе смерць, разбурэнне вяршэнства права і няздольнасць уладаў прыняць меры для яе абароны. Арганізацыі, якія абараняюць свабоду прэсы, у тым ліку PEN International і PEN Malta, неаднаразова заклікалі улады Мальты ў поўным аб’ёме выканаць рэкамендацыі публічнага расследавання, каб забяспечыць эфектыўную абарону журналістаў.
PEN International, PEN Malta і ПЭН-цэнтры па ўсім свеце актыўна выступаюць за справядлівасць пасля забойства Дафнэ Каруаны Галіцыі. У прыватнасці, PEN стварыў паэтычны мемарыял у знак пашаны да яе мужнасці і адданасці свабодзе выказвання. Зборнік даступны тут.
Заўвага для СМІ
Па дадатковую інфармацыю звяртайцеся да Арэліі Дандо, кіраўніцы рэгіёна Еўропы і Цэнтральнай Азіі PEN International: [email protected]
Па пытаннях для СМІ звяртайцеся да Сабрыны Тучы, кіраўніцы аддзела камунікацый і кампаній PEN International: [email protected]
Прадстаўнікі PEN Malta Курт Борг, прэзідэнт, і Карл Шэмбры даступныя для інтэрв’ю: [email protected]