Зміцер Колас

Апошняе абнаўленне: 18 сакавіка 2026
Зміцер Колас
Фота: Радыё Свабода
Перакладчык з французскай мовы, выдавец.
Палітычны пераслед:

4 сакавіка 2023 года Змітра Коласа затрымалі і змясцілі ў следчы ізалятар КДБ, дзе ён утрымліваўся 10 сутак і быў вызвалены без публічна агучаных абвінавачанняў. 

5 сакавіка 2023 года на старонцы выдавецтва «Зміцер Колас» у сацыяльных сетках з’явіўся допіс: «Шаноўнае спадарства, выдавецтва прыпыняе сваю дзейнасць да асобнага паведамлення».

У траўні 2023 года Эканамічны суд Мінска ліквідаваў выдавецтва «Зміцер Колас» на падставе пазову Міністэрства інфармацыі. Фармальнай падставай стаў выдадзены зборнік гістарычных дакументаў «”Вызваленыя” і заняволеныя. Польска-беларускае памежжа 1939–1941 гг. у дакументах беларускіх архіваў», абвешчаны ўладамі «экстрэмісцкімі матэрыяламі».

17 лютага 2026 года Зміцер Колас быў затрыманы ў Мінску. У гэты дзень, паводле інфармацыі праваабаронцаў, былі затрыманы як мінімум 10 чалавек: выдаўцы, супрацоўнікі выдавецтваў, распаўсюднікі кніг. 

3 сакавіка 2026 года КДБ прызнаў «экстрэмісцкім фарміраваннем» няісную «кааліцыю друкаваных выдавецтваў», у якую супрацоўнікі КДБ уключылі не звязаныя паміж сабой выдавецтвы і распаўсюднікаў кніг. Гэта выдавецтвы, якія друкуюць кнігі па-беларуску: «Kamunikat.org», «Lohvinau Publishing House», «Andrei Yanushkevich Publishing». У сувязі з гэтым «фарміраваннем» у пераліку згадваюцца затрыманыя 17 лютага выдаўцы Зміцер Колас, Вацлаў Багдановіч і Алесь Яўдаха, а таксама Яраслаў Іванюк, Ігар Логвінаў і Андрэй Янушкевіч, якія знаходзяцца за мяжой.

Творчая дзейнасць:

Скончыў перакладчыцкі факультэт Мінскага дзяржаўнага інстытута замежных моў. Абараніў дыплом па мастацкім перакладзе на тэму «Пераклад п’есы Жана Ануя “Падарожнік без багажу” і яго тэарэтычнае абгрунтаванне». Працаваў перакладчыкам, выкладчыкам, рэдактарам, журналістам. 

Пераклаў на беларускую мову творы Альбера Камю, Жана-Поля Сартра. 

У 1998 годзе заснаваў выдавецтва «Зміцер Колас», спецыялізаванае на беларускіх перакладах сусветнай літаратуры –  паэзіі, прозы і драматургіі. Асаблівую вядомасць атрымала серыя «Паэты планеты», у якой выходзілі пераклады паэзіі розных краін свету. Усяго ў гэтай калекцыі выйшла больш за 100 кніг.

У выдавецтве выходзілі інтэлектуальныя тэксты – філасофія, гуманітарныя даследаванні, літаратуразнаўства. Выдавецтва «Зміцер Колас» выдала творы Альбера Камю, Жана-Поля Сартра, Франсуа Рабле, Шарля Бадлера, Рэнэ Дэкарта, Райнера Марыі Рыльке, П’ера дэ Рансара, Франца Кафкі. 

Публікацыі:

Пераклады твораў Альбера Камю: раман «Чужаніца», аповесць «Падзенне», апавяданні, п’есы «Калігула», «Праведнікі», эсэ. 

Пераклады твораў Жана-Поля Сартра: п’есы «Пры зачыненых дзвярах», «Мухі». 

Пераклад апавядання Наталі Сарот «Трапізмы».

Пераклад рамана Франсуа Рабле «Гарганцюа і Пантагруэль». 

Пераклад трактата Рэнэ Дэкарта: «Развагі аб метадзе: Як правільна накіроўваць свой розум і шукаць праўду ў навуках». 

Пераклад п’есы Франсіса Вебера «Вячэра з дурнем». 

Пераклады твораў Эжэна Іанеска: п’есы «Непадкупны забойца», «Лысая спявачка».