«Пісьменнікі становяцца мішэнямі пераследу, таму што словы не ведаюць межаў. Верш можа перасекчы мяжу, якую не можа перасекчы яго аўтар. Рэпартаж можа перажыць цэнзара, які спрабаваў яго схаваць. Кожнае дзеянне ў падтрымку зняволенага і кожнае імя, вымаўленае ўголас, — гэта акт супраціву маўчанню, на якое разлічваюць улады». Ма Тыда, старшыня Камітэта Міжнароднага ПЭНа «Пісьменнікі ў зняволенні»
15 лістапада. Штогод у Дзень зняволенага пісьменніка Міжнародны ПЭН выказвае салідарнасць з аўтарамі, якіх пазбаўляюць волі, прымушаюць маўчаць або гвалтоўна знішчаюць з публічнай прасторы за іх словы. Сёлета, з 15 лістапада да 10 снежня, мы заклікаем вас падтрымаць пяцярых з іх: Pham Doan Trang (В’етнам), Henry Constantín Ferreiro (Куба), Ahmed Mansoor (Аб’яднаныя Арабскія Эміраты), Вацлава Арэшку (Беларусь) і Innocent Bahati (Руанда).
Улады краін, якія ўтрымліваюць іх у зняволенні, разлічваюць на маўчанне. Давайце зробім так, каб іх галасы былі пачутыя.
Падтрымайце Вацлава Арэшку
Імя: Вацлаў Арэшка
Дзейнасць: рэдактар, палітолаг, прафсаюзны актывіст
Статус: у зняволенні
#VacłaŭAreška
#DayoftheImprisonedWriter
Рэдактар, палітолаг і прафсаюзны актывіст Вацлаў Арэшка адбывае ў Беларусі васьмігадовы тэрмін зняволення паводле беспадстаўных абвінавачанняў. Паводле наяўнай інфармацыі, у зняволенні ён страціў зрок праз адсутнасць належнай медыцынскай дапамогі. Ён павінен быць неадкладна і безумоўна вызвалены. Да моманту вызвалення яму неабходна тэрмінова забяспечыць належную медыцынскую дапамогу, а таксама ўмовы ўтрымання, адаптаваныя да яго стану здароўя.
Як вы можаце дапамагчы
1. Напішыце Вацлаву Арэшку словы падтрымкі і надзеі
Дашліце яму паведамленне са словамі салідарнасці, каб ён ведаў, што пра яго не забыліся.
2. Звярніцеся да сваіх дыпламатычных кантактаў
Міжнародны ПЭН заклікае беларускія ўлады:
- Неадкладна і безумоўна вызваліць Вацлава Арэшку.
- Да моманту яго вызвалення забяспечыць Вацлаву Арэшку ўмовы ўтрымання, якія адпавядаюць міжнародным стандартам у галіне правоў чалавека адносна абыходжання са зняволенымі, у тым ліку тэрмінова забяспечыць яму доступ да належнай медыцынскай дапамогі і ўмовы ўтрымання, адаптаваныя да яго стану здароўя.
- Спыніць маштабныя рэпрэсіі супраць іншадумства і забяспечыць павагу да беларускай мовы, культуры і ідэнтычнасці.
Накіроўвайце свае звароты на адрас:
Адміністрацыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь
Адрас: Палац Незалежнасці, праспект Пераможцаў, 12, Мінск, Беларусь.
Калі ласка, дасылайце электронныя копіі зваротаў:
Міністру замежных спраў Беларусі Максіму Рыжанкову.
Электронная пошта: [email protected].
У Пасольства Беларусі ў вашай краіне. Адрасы пасольстваў можна знайсці тут.
Калі ласка, паведамляйце Міжнароднаму ПЭНу пра ўсе зробленыя вамі захады і атрыманыя адказы.
Міжнародны ПЭН таксама заклікае міжнародную супольнасць працягваць аказваць ціск на беларускія ўлады з мэтай вызвалення ўсіх зняволеных па палітычных матывах, у тым ліку Вацлава Арэшкі, а таксама абараняць беларускіх дзеячаў культуры, якія знаходзяцца пад пагрозай пераследу. Сярод іншага, гэта прадугледжвае рэалізацыю Люксембургскіх рашэнняў, накіраваных на падтрымку беларусаў у выгнанні.
Звароты можна накіроўваць у міністэрствы замежных спраў вашых краін, а таксама дыпламатычным прадстаўнікам вашых дзяржаў у Беларусі.
3. Распавядзіце пра кампанію ў сацыяльных сетках
Пашырайце інфармацыю пра справу Вацлава Арэшкі ў сацыяльных сетках. Вы можаце скарыстацца падрыхтаванымі ніжэй тэкстамі з хэштэгамі #VacłaŭAreška і #DayoftheImprisonedWriter, адзначыўшы @peninternational.bsky.social і @penbelarus.bsky.social (Bluesky), @peninternational і @pen_belarus (Instagram), facebook.com/peninternational і facebook.com/penbelarus.org (Facebook).
Facebook / Instagram
У гэты #DayoftheImprisonedWriter падтрымаем беларускага рэдактара, палітолага і прафсаюзнага актывіста Вацлава Арэшку, які адбывае васьмігадовы тэрмін зняволення паводле беспадстаўных абвінавачанняў і, паводле наяўнай інфармацыі, страціў зрок за кратамі.
Заклікайце беларускія ўлады неадкладна і безумоўна вызваліць яго, а да моманту вызвалення — тэрмінова забяспечыць належную медыцынскую дапамогу і ўмовы ўтрымання, адаптаваныя да яго стану здароўя.
Напішыце яму словы падтрымкі і надзеі
#VacłaŭAreška
Bluesky
Беларускі пісьменнік і прафсаюзны актывіст #VacłaŭAreška адбывае васьмігадовы тэрмін зняволення і, паводле наяўнай інфармацыі, страціў зрок за кратамі. У гэты #DayoftheImprisonedWriter патрабуйце яго неадкладнага і безумоўнага вызвалення, а таксама тэрміновага доступу да медыцынскай дапамогі. Далучайцеся да кампаніі.
Візуальныя матэрыялы
4. Раздрукуйце прынты ў знак падтрымкі
Мы падрыхтавалі макеты прынтоў, якія вы можаце бясплатна спампаваць і нанесці на майкі, байкі, торбы і іншыя рэчы.
Больш падрабязна пра справу Вацлава Арэшкі
Культуролаг і рэдактар Вацлаў Арэшка быў затрыманы 19 красавіка 2022 года. 13 траўня 2022 года прызнаны палітвязнем.
25 лістапада 2022 года ў Мінскім гарадскім судзе ў закрытым рэжыме пачаўся суд над лідарамі прафсаюзаў РЭП, сярод якіх быў Вацлаў Арэшка. Падсудных абвінавачвалі паводле ч. 1 арт. 361.1 Крымінальнага кодэкса(удзел у экстрэмісцкім фарміраванні); ч. 3 арт. 361 Крымінальнага кодэкса (заклікі да дзеянняў, накіраваных на прычыненне шкоды нацыянальнай бяспецы Беларусі); ч. 3 арт. 130 Крымінальнага кодэкса (распальванне сацыяльнай варожасці); ч. 1 арт. 361.1 Крымінальнага кодэкса (удзел у экстрэмісцкім фармаванні); ч. 3 арт. 361.1 Крымінальнага кодэкса (стварэнне экстрэмісцкага фарміравання і ўдзел у ім).
Невядома, паводле якіх артыкулаў Крымінальнага кодэкса асуджаны, бо суд праходзіў у закрытым рэжыме. Прысуд, вынесены 5 студзеня 2023 года ў Мінскім гарадскім судзе: 8 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму.
За час зняволення ў яго значна пагоршыўся зрок, ён амаль нічога не бачыць.
Вацлаў Арэшка скончыў Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў па спецыяльнасці «тэатразнаўства», працаваў у Тэатры юнага гледача, у Нацыянальным мастацкім музеі, выкладаў у Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў, распрацаваў праграму новага навучальнага курса «Гісторыя і тэорыя культуры Беларусі», перакладаў са старапольскай мовы творы беларускага барока, вёў раздзел кніжных і камп’ютарных рэцэнзій у «Нашай ніве». Друкаваўся ў часопісах «Спадчына», «Arche», «pARTisan», пэўны час рэдагаваў электронны сайт-архіў «Вытокі». Выступаў як актывіст ініцыятывы «Эксперты ў абарону Курапатаў», ініцыяваў стварэнне «Кнігі гонару Курапатаў» у памяць пра ахвяр рэпрэсій. Рэдагаваў бюлетэнь прафсаюзаў РЭП.
Дзякуй за падтрымку Вацлава Арэшкі! Калі ласка, падзяліцеся яго гісторыяй у сацыяльных сетках, калі для вас гэта бяспечна, каб заахвоціць іншых выступіць супраць рэпрэсій беларускіх уладаў у дачыненні да іншадумцаў.