Komitet Organizacyjny Nagrody im. Jerzego Giedroycia ogłasza pełną listę utworów nominowanych w 2026 roku do jednej z najważniejszych nagród literackich w białoruskiej przestrzeni kulturowej. Nagroda tradycyjnie wyróżnia książki odznaczające się wysokimi walorami artystycznymi, intelektualną głębią oraz umiejętnością podejmowania najważniejszych wyzwań współczesności.
Tegoroczna pełna lista Nagrody im. Jerzego Giedroycia odzwierciedla różnorodność współczesnej literatury białoruskiej – od powieści i reportaży po eseistykę oraz teksty eksperymentalne. Znalazły się na niej książki wydane w różnych krajach i formatach, niekiedy pod pseudonimami. W niektórych przypadkach prawdziwe nazwiska autorów oraz tytuły utworów są ujawniane wyłącznie członkom jury, co odzwierciedla specyfikę współczesnego procesu literackiego oraz warunki, w jakich dziś funkcjonuje literatura białoruska.
Książki uwzględnione na pełnej liście ukazały się zarówno na Białorusi, jak i poza jej granicami – w Polsce, na Litwie oraz w innych krajach. To kolejne potwierdzenie, że współczesna literatura białoruska jest zjawiskiem ponadnarodowym, w którym istotną rolę odgrywają diaspora oraz niezależne inicjatywy kulturalne.
Lista nominowanych utworów to okazja do odkrycia nowych nazwisk, powrotu do twórczości dobrze znanych autorów, a przede wszystkim do czerpania przyjemności z lektury żywej, aktualnej literatury, która niezmiennie przemawia do czytelników i znajduje swoją publiczność niezależnie od granic.
Pełna lista nominowanych
W 2026 roku na pełnej liście Nagrody znalazły się następujące książki:
- «Nici» – Makar (Andrei Yanushkevich Publishing, 2025)
- «Jestem tym mięsem, które przygotował micier» – Źmicier Višnioŭ (Skaryna Press, 2025)
- «Viera – córka filibustiera» – Valancin Viarkiejeŭ (Gutenberg Publisher, 2025)
- «Cieśla życia» – Siarhiej Dubaŭcevič (udział utajniony)
- «Plac» – Zmicier Załozny (udział utajniony)
- «Damašany» – Anton Zaremba (udział utajniony)
- «Po prostu z miłości. Reporterskie portrety pamięci» – Hanna Kondratiuk (Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku, 2025)
- «Zimne ziemie» – Alaksandr Karnaŭch (Gutenberg Publisher, 2025)
- «Lirnik» –Alaksandr Kasciukovič (udział utajniony)
- «Kim jesteś, ironie?» – Hanna Kručkova (Gutenberg Publisher, 2025)
- «Mosa» – Zmicier Kres (Логвінаў, 2025)
- «Znaczące dni» – Cimur Kudzielič (Skaryna Press, 2025)
- «Gra w Oswalda. Quest» – Alaksandr Łukašuk (Kamunikat.org, 2025)
- «Jabłko w walizce» – Uładzisłaŭ Navažyłaŭ (Grunwald Publishing, 2025)
- «Dogasało ognisko» – Jazep Paniamonskich (зашыфраваны ўдзел)
- «Euforia» – Maryja Parchimčyk (Пфляўмбаўм, 2025)
- «Pociąg do Poznania» – Alaksiej Pravałocki (Gutenberg Publisher, 2025)
- «Radzina» – Zbych Słupoŭski (Halijafy, Maraton, 2025)
- «Boŭ i mierć u Chrotnie» – Dzianis Trusaŭ (Kamunikat.org, 2025)
- «RAZ DWA TRZY CZTERY DWA» – Piotr Umanski (RozUM Media, 2025)
- «Pientakvantar» (księgi 1 і 2) – Arciom Šukanaŭ (Gutenberg Publisher, 2025)
- «Próba eksperymentalnego konstruowania siebie» (księgi 1 і 2) – Maks Ščur (SayBeat, 2025)
Jury: głosy, którym można ufać
W tym roku nominowane książki oceniać będzie jury, które tworzą pisarze, krytycy i tłumacze reprezentujący różne doświadczenia oraz perspektywy.
W skład jawnego jury wchodzą:
- Siarhiej Kavaloŭ
- Joanna Bernatowicz
- Siarhiej Kalenda
- Hanna Jankuta
- Siarhiej Dubaviec
Taki skład jury gwarantuje nie tylko profesjonalną ocenę, lecz także różnorodność perspektyw – od tradycji literackiej po najnowsze praktyki kulturowe.
Rola Nagrody
Nagroda im. Jerzego Giedroycia niezmiennie realizuje swoją ważną misję – wspiera białoruskich autorów, poszerza grono odbiorców współczesnej literatury oraz sprzyja jej obecności w międzynarodowym obiegu. Jest nie tylko wyróżnieniem, lecz także narzędziem solidarności kulturowej i wyrazem uznania. W obecnych realiach Nagroda zyskuje dodatkowe znaczenie jako symbol odporności i żywotności kultury białoruskiej.
Co dalej?
Kolejnym etapem będzie wyłonienie dwunastu książek, które znajdą się na długiej liście Nagrody. Następnie spośród nich jury wybierze sześciu najlepszych, a zatem laureatów pierwszego, drugiego i trzeciego miejsca.
Finałowa gala wręczenia Nagrody, która będzie jednym z najważniejszych wydarzeń białoruskiego roku literackiego, odbędzie się 7 listopada w Gdańsku.
Komitet Organizacyjny zaprasza czytelników, krytyków oraz wszystkich zainteresowanych do lektury i dyskusji o nominowanych książkach. Zachęcamy do śledzenia aktualności na stronach organizatorów: penbelarus.org i bellit.info, a także w mediach społecznościowych!
Organizatorzy Nagrody
Białoruski PEN oraz Międzynarodowy Związek Pisarzy Białoruskich.