Jury Nagrody Aniempadystawa za 2024 rok ogłosiło długą listę kandydatów do nagrody, której celem jest uhonorowanie najlepszych projektów okładek książkowych roku. Do pełnej listy zgłoszono 41 książek (trzy z nich stanowią jedną serię, dlatego były rozpatrywane wspólnie), z których jury wybrało 20 nominowanych do długiej listy:
- Artur Wakarow – okładka książki „Blindaż. Afganiec” Wasyla Bykawa (Kamunikat.org, 2024)
- Nastassia Paźniak – okładka książki „Władca Pierścieni. Powrót Króla” J.R.R. Tolkiena (Andrei Yanushkevich Publishing, 2024)
- Ihar Juchniewicz, Alaksandr Pażyciak, Kolia Sulima, Zmicier Brusko – okładka książki „Velosipednaja ulica, 51” Kolii Sulimy (Mnie Niama, 2024)
- Andrej Pakrowski, Ihar Juchniewicz – okładka książki „Hibroidy” Siarhieja Pryłuckiego (Mnie Niama, 2024)
- Hanna Kaspiarowicz, przy udziale wydawnictwa „Gutenberg Publisher” – okładka książki „Dzikie polowanie króla Stacha: wiersze do opery” Andreja Chadanowicza (Gutenberg Publisher, 2024)
- Masza Maroz, Ihar Juchniewicz – okładka książki „Długa droga do domu” Maszy Maroz, Waleryja Moroza, Ihara Babkowa, Hanny Karpenki (samizdat, 2024)
- Artur Wakarow – okładka książki „Żołnierze BNR” Aleha Łatyszonka (Kamunikat.org, 2024)
- Artur Wakarow – okładka książki „Zabić upałminzaga” Zmiciera Bartosika (Kamunikat.org, 2024)
- Anastasija Wiszniakowa – okładka książki „Złote” Natalki Kuczmel (Pflauṃbaum, 2024)
- Alaksandr Łubinau, Liana Szypszyńska – okładka książki „Bajka o księżniczce, smoku i balonie” Alaksandra Łubinaua (udział zaszyfrowany, rzeczywiste dane o książce i autorstwie nie są publicznie ujawniane)
- Andrej Bandarenka – okładka książki „Marsjanin” Andy’ego Weira (Gutenberg Publisher, 2024)
- Ihar Juchniewicz, Masza Maroz – okładka książki „Moje baba – dyrektor morgu” Goli z Opola (samizdat, 2024)
- Ala Pigalska – okładka książki „Raz na dwadzieścia pięć tysięcy lat” Anki Upały (Alena Kazlova, 2024)
- Jury Taubkin, Andrej Bandarenka – okładka książki „Samy cymus: smaki i aromaty kuchni białorusko-żydowskiej” Alesia Biełaha (Gutenberg Publisher, 2024)
- Lubou Subat, Andrej Bandarenka – okładka książki „Sonia, stój” Sashy Huk (Gutenberg Publisher, 2024)
- Wola Kuźmicz – okładka książki „Stuki-puki – co to za dźwięki: wiersze o instrumentach” Andreja Skurki (Gutenberg Publisher, 2024)
- Marija Platonowa – okładka książki „Chrząszcz” Jana Brzechwy (Gutenberg Publisher, 2024)
- Ihar Juchniewicz, Alaksandr Pażyciak – okładka książki „czarny las” toni lashden (Mnie Niama, 2024)
- Ihar Juchniewicz, Alaksandr Pażyciak, Verna Hart – okładka książki „Eurydyko, sprawdź, czy wyłączyłaś gaz” Tacjany Zamirowskiej (Mnie Niama, 2024)
- Karolina Pietrzyk, Tobias Wenig – okładka książki „Descent into the Marsh” Lesi Pczółki (samizdat, 2024)
Członkini jury i laureatka ubiegłorocznej nagrody, Światłana Dziamidowicz, zauważa w swojej recenzji tegorocznej listy książek:
„Mnie osobiście w tym konkursie cieszy wiele rzeczy. Pierwsza i najważniejsza — że Nagroda im. Michała Aniempadystawa istnieje, bo konkursów na projektowanie białoruskiej książki bardzo brakuje… To właśnie ten konkurs zwraca uwagę na to, jak ważny jest design dla książki.
Cieszy także to, że niemal wszystkie okładki książek zgłoszone do konkursu (z nielicznymi wyjątkami) zostały wykonane profesjonalnie przez projektantów i artystów, często przez duże zespoły”.
Artystka wyjaśnia, jakie rozwiązania projektowe w wykonaniu okładek zauważyła i uznała za szczególnie wartościowe:
„Niektóre z okładek wyróżniają się odważnym podejściem projektowym, bawią się zasadami i wychodzą poza utarte schematy. Inne zachwycają solidnością i przemyślaną konstrukcją układu, siatki modułowej, kompozycji typograficznej — tak, by już sam tytuł książki stał się intrygującym dziełem wizualnym.
Dla niektórych projektów projektanci stworzyli specjalnie cyryliczne wersje krojów łacińskich, otrzymując komplement od samego twórcy fontu! Wszystko po to, by zagrać koncepcją dwujęzycznej, odwracanej książki, w której dwa różne języki stają się materialnymi przewodnikami do różnych światów, przenikają się dokładnie w połowie, „przechodząc połowę drogi życia”…
Wszystko to składa się na obraz wyrafinowanego i wysokiej jakości designu książkowego. Bo książka to nie tylko nośnik tekstu, ale także obiekt designu — efekt pracy ilustratora, projektanta, dyrektora artystycznego i drukarza. Książka jest zbiorowym dziełem sztuki, poprzez które czytelnik staje się także widzem, „odczytuje” obrazy wizualne i kształtuje swój gust.
Tolle et lege! Bierz i czytaj!”
O kryteriach wyboru
Aby znaleźć się na liście, okładki musiały spełniać wymagania statutu nagrody. Za białoruską książkę uznaje się taką, która spełnia co najmniej dwa z czterech kryteriów:
- została wydana w białoruskim wydawnictwie;
- została napisana przez białoruskiego autora;
- została napisana w języku białoruskim;
- jej treść jest związana z Białorusią lub jej kulturą.
W przypadku sporów decyzję o dopuszczeniu podejmuje większość jury.
O nagrodzie
Nagroda nosi imię wybitnego białoruskiego artysty, projektanta, poety i kulturoznawcy Michała Aniempadystawa, który znacząco wpłynął na kulturę wizualną Białorusi. Ustanowiona w 2019 roku, kontynuuje upamiętnianie jego twórczego dziedzictwa.
Nagrodę organizują Białoruski PEN oraz fundacja „Open Culture” przy wsparciu partnerów: H&L Sp. z o.o., firmy „Laut” oraz festiwalu „Bardowska Jesień”.
W ostatnich latach nagroda wyróżniła szereg utalentowanych projektantów:
- W 2022 roku nagrodę otrzymał Anatol Lazar za okładkę książki „(Nie)rozstrzelani”.
- W 2023 roku zwycięzcami zostali Jana Haluszkina oraz cyfrowe archiwum VEHA za okładkę książki „Ludzie Lasu / Ludzi Lesu”.
- W 2024 roku „Anioła” otrzymali Światłana Dziamidowicz i Łukasz Lewandowski za okładkę tomu poetyckiego Nasty Kudasowej „Obok”.
Ogłoszenie zwycięzcy 2025 roku odbędzie się już w październiku. Śledźcie aktualności — przed nami jeszcze wiele interesujących wydarzeń!
Projekt jest finansowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej Rzeczypospolitej Polskiej.