Nagroda im. Michaiła Aniempadystawa za najlepszą okładkę książki ogłasza pełną listę nominowanych za rok 2024. W tym roku jury dopuściło do udziału 41 książek (trzy z nich stanowią jedną serię, dlatego zostały zgłoszone do oceny wspólnie), co świadczy o wysokim poziomie i różnorodności białoruskiego designu książkowego.
- Artur Wakarow – okładka książki „Blindaż. Afganiec” Wasyla Bykawa (Kamunikat.org, 2024)
- Andrej Bandarenka – okładka książki „Były syn” Sashy Filipenki (Gutenberg Publisher, 2024)
- Nastassia Paźniak – okładka książki „Władca Pierścieni. Powrót Króla” J.R.R. Tolkiena (Andrei Yanushkevich Publishing, 2024)
- Ihar Juchniewicz, Alaksandr Pażyciak – okładka książki „Warszawa” Uładzimira Kazłowa (Mnie Nema, 2024)
- Ihar Juchniewicz, Alaksandr Pażyciak, Kolia Sulima, Zmicier Brusko – okładka książki „Velosipednaja ulica, 51” Kolii Sulimy (Mnie Niama, 2024)
- Tacjana Szustawa – okładka książki „Wolnery. Nieskończony dzień” Walera Hapejewa (Andrei Yanushkevich Publishing, 2024)
- Andrej Pakrowski, Ihar Juchniewicz – okładka książki „Hibroidy” Siarhieja Pryłuckiego (Mnie Niama, 2024)
- Hanna Kaspiarowicz, przy udziale wydawnictwa „Gutenberg Publisher” – okładka książki „Dzikie polowanie króla Stacha: wiersze do opery”Andreja Chadanowicza (Gutenberg Publisher, 2024)
- Masza Maroz, Ihar Juchniewicz – okładka książki „Długa droga do domu” Maszy Maroz, Waleryja Moroza, Ihara Babkowa, Hanny Karpenki (samizdat, 2024)
- Andrej Bandarenka – okładka książki „Diabeł z siódmej klasy” Kornela Makuszyńskiego (Gutenberg Publisher, 2024)
- Artur Wakarow – okładka książki „Żołnierze BNR” Aleha Łatyszonka (Kamunikat.org, 2024)
- Artur Wakarow – okładka książki „Zabić upałminzaga” Zmiciera Bartosika (Kamunikat.org, 2024)
- Anastasija Wiszniakowa – okładka książki „Złote” Natalki Kuczmel (Pflauṃbaum, 2024)
- Mieczysław Jan Supron – okładka książki „Złote ziarno” Mieczysława Jana Suprona (Gutenberg Publisher, 2024)
- Dźianis Macesza – okładka książki „Iluzja” Dźianisa Maceszy (Encyklapedyks, 2024)
- Lawon Wolski – okładka książki „Kapitan Latająca Ryba” Alhierda Bacharewicza (Andrei Yanushkevich Publishing, 2024)
- Anastasija Wiszniakowa – okładka książki „Księgi Jakubowe” Olgi Tokarczuk (Pflauṃbaum, 2024)
- Andrej Bandarenka – okładka książki „Kremulator” Sashy Filipenki (Gutenberg Publisher, 2024)
- Andrej Bandarenka – okładka książki „Marsjanin” Andy’ego Weira (Gutenberg Publisher, 2024)
- Ihar Juchniewicz, Masza Maroz – okładka książki „Moje baba – dyrektor morgu” Goli z Opola (samizdat, 2024)
- Jana Iwaszczanka – okładka książki „Nieodwracalność: książka prozy” Platona Stankiewicza (Międzynarodowy Związek Pisarzy Białoruskich, 2024)
- Jana Iwaszczanka, Zmicier Szyła – okładka książki „Nieprzemo(w)lone” Anatola Iwaszczanki (Skaryna Press, 2024)
- Andrej Bandarenka – okładka książki „Nikt nie czeka” Maszy Kaleki (Gutenberg Publisher, 2024)
- Alaksandr Łubinau, Liana Szypszyńska – okładka książki „Bajka o księżniczce, smoku i balonie” Alaksandra Łubinaua (udział zaszyfrowany, rzeczywiste dane o książce i autorstwie nie są publicznie ujawniane)
- Anastasija Wiszniakowa – okładka książki „Zmiana miejsc” Juhasi Kalady (Pflauṃbaum, 2024)
- Andrej Bandarenka – okładki serii „Polska klasyka dla białoruskiego czytelnika”: „Człowiek wielopiętrowy” Czesława Miłosza; „Jeszcze jeden dzień życia” Ryszarda Kapuścińskiego; „Lalka” Bolesława Prusa (Gutenberg Publisher, 2024)
- Ala Pigalska – okładka książki „Raz na dwadzieścia pięć tysięcy lat” Anki Upały (Alena Kazlova, 2024)
- Tacjana Szustawa – okładka książki „Samosiejki” Dominiki Słowik (Andrei Yanushkevich Publishing, 2024)
- Jury Taubkin, Andrej Bandarenka – okładka książki „Samy cymus: smaki i aromaty kuchni białorusko-żydowskiej” Alesia Biełaha (Gutenberg Publisher, 2024)
- Lubou Subat, Andrej Bandarenka – okładka książki „Sonia, stój” Sashy Huk (Gutenberg Publisher, 2024)
- Wola Kuźmicz – okładka książki „Stuki-puki – co to za dźwięki: wiersze o instrumentach” Andreja Skurki (Gutenberg Publisher, 2024)
- Andrej Bandarenka – okładka książki „Ukraińska noc” Marci Shore (Gutenberg Publisher, 2024)
- Marija Platonowa – okładka książki „Chrząszcz” Jana Brzechwy (Gutenberg Publisher, 2024)
- Anastasija Wiszniakowa – okładka książki „Czarowny czas” Gedrė Kazlauskaitė (Pflauṃbaum, 2024)
- Ihar Juchniewicz, Alaksandr Pażyciak – okładka książki „czarny las” toni lashden (Mnie Niama, 2024)
- Ihar Juchniewicz, Alaksandr Pażyciak, Verna Hart – okładka książki „Eurydyko, sprawdź, czy wyłączyłaś gaz” Tacjany Zamirowskiej (Mnie Niama, 2024)
- Nadzieja Leanowicz, Wital Katowicz – okładka książki „Jak mówią Białorusini” Wadzima Szkliaryka (Technologia, 2024)
- Anastasija Wiszniakowa – okładka książki „jak byłam nieletnia” Virginii Kulvinskaitė (Pflauṃbaum, 2024)
- Karolina Pietrzyk, Tobias Wenig – okładka książki „Descent into the Marsh” Lesi Pczółki (samizdat, 2024)
Oceniając prace zgłoszone do tegorocznej nagrody, projektant i członek jury Anatol Lazar podzielił się swoimi wrażeniami:
„Rozumiem, że nadesłane na nagrodę prace nie pretendują do bycia obiektywnym przekrojem nowości i trendów w projektowaniu książek. Rynek książki dziś ustępuje cyfrowej branży konsumpcji, a białoruski rynek książki jest dodatkowo silnie podzielony na dwie Białorusie, które współistnieją niemal równolegle…
Cieszą debiutanci. Czasem odważni, czasem zabawni. Proszę wierzyć — byłoby smutno oglądać pełną listę zgłoszonych prac bez takich naiwnych i uroczych początkujących.
Ale zdecydowaną większość stanowią bardzo dobre, profesjonalne projekty, które pewnie czują się na półkach księgarń, a dział sprzedaży wydawnictw z pewnością jest zadowolony z ich wyników. Stabilne i świetne prace niektórych projektantów można rozpoznać dość szybko, nawet bez zaglądania do „stopki”. Dobry, jakościowy design, który dobrze wygląda na półkach każdej księgarni.
A teraz to, co najbardziej wyraziste. Wśród zgłoszonych prac były takie, które od razu przyciągały uwagę bardzo przemyślanym wykonaniem i dość odważnymi rozwiązaniami. I to właśnie te projekty „zrobiły” tegoroczną nagrodę. Typografia vs ilustracyjność, klasyka vs nieoczywistość. Książki bez grzbietu (dosłownie — oprawa błyszczy), książki, w których tytuł gdzieś ucieka, a nawet okładki bez tytułu…
Osobiście najwyżej oceniam prace, w których projektanci i artyści podeszli do swoich publikacji nie jako do samego projektu okładki, lecz jako do całościowych projektów artystycznych. Bardzo polecam, a wręcz nalegam: jeśli zobaczycie krótką listę nagrody i pomyślicie: „Co to jury miało na myśli?”, wyciągajcie wnioski dopiero na podstawie fizycznych egzemplarzy. Spróbujcie zdobyć te książki, wziąć je do ręki, obejrzeć i przekartkować. I oczywiście przeczytać. Wtedy wszystko stanie się jasne”.
O kryteriach wyboru
Aby znaleźć się na liście, okładki musiały spełniać wymagania statutu nagrody. Za białoruską książkę uznaje się taką, która spełnia co najmniej dwa z czterech kryteriów:
- została wydana w białoruskim wydawnictwie;
- została napisana przez białoruskiego autora;
- została napisana w języku białoruskim;
- jej treść jest związana z Białorusią lub jej kulturą.
W przypadku sporów decyzję o dopuszczeniu podejmuje większość jury.
O nagrodzie
Nagroda nosi imię wybitnego białoruskiego artysty, projektanta, poety i kulturoznawcy Michaiła Aniempadystawa, który znacząco wpłynął na kulturę wizualną Białorusi. Ustanowiona w 2019 roku, kontynuuje upamiętnianie jego twórczego dziedzictwa.
Nagrodę organizują PEN Belarus oraz fundacja „Open Culture” przy wsparciu partnerów: H&L Sp. z o.o., firmy „Laut” oraz festiwalu „Bardowska Jesień”.
W ostatnich latach nagroda wyróżniła szereg utalentowanych projektantów:
- W 2022 roku nagrodę otrzymał Anatol Lazar za okładkę książki „(Nie)rozstrzelani”.
- W 2023 roku zwycięzcami zostali Jana Haluszkina oraz cyfrowe archiwum VEHA za okładkę książki „Ludzie Lasu / Ludzi Lesu”.
- W 2024 roku „Anioła” otrzymali Światłana Dziamidowicz i Łukasz Lewandowski za okładkę tomu poetyckiego Nasty Kudasowej „Obok”.
Ogłoszenie zwycięzcy 2025 roku odbędzie się już tej jesieni. Śledźcie aktualności — przed nami jeszcze wiele interesujących wydarzeń!
Projekt jest finansowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej Rzeczypospolitej Polskiej.