{"id":17512,"date":"2022-11-14T07:11:25","date_gmt":"2022-11-14T07:11:25","guid":{"rendered":"https:\/\/penbelarus.org\/?p=17512"},"modified":"2024-11-15T07:12:18","modified_gmt":"2024-11-15T07:12:18","slug":"oswiadczenie-bialoruskiego-pen-z-okazji-dnia-uwiezionego-pisarza-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/penbelarus.org\/pl\/2022\/11\/14\/oswiadczenie-bialoruskiego-pen-z-okazji-dnia-uwiezionego-pisarza-2.html","title":{"rendered":"O\u015bwiadczenie Bia\u0142oruskiego PEN z okazji Dnia Uwi\u0119zionego Pisarza"},"content":{"rendered":"

[\u0411\u0415\u041b] \u0417\u0430\u044f\u0432\u0430 \u0411\u0435\u043b\u0430\u0440\u0443\u0441\u043a\u0430\u0433\u0430 \u041f\u042d\u041d\u0430 \u043d\u0430 \u0414\u0437\u0435\u043d\u044c \u043f\u0456\u0441\u044c\u043c\u0435\u043d\u043d\u0456\u043a\u0430 \u045e \u043d\u044f\u0432\u043e\u043b\u0456<\/a>
\n<\/span>[ENG] PEN Belarus Statement on the Day of the Imprisoned Writer<\/a><\/span><\/em><\/p>\n

15 listopada na ca\u0142ym \u015bwiecie obchodzony jest Dzie\u0144 Uwi\u0119zionego Pisarza (Day of the Imprisoned Writer), ustanowiony w 1981 roku przez Mi\u0119dzynarodow\u0105 Federacj\u0119 PEN. Inicjatywa ta ma na celu zwr\u00f3cenie uwagi na los pisarzy, dziennikarzy i intelektualist\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 prze\u015bladowani lub wi\u0119zieni za korzystanie z prawa do wolno\u015bci wypowiedzi.<\/p>\n

Coraz cz\u0119\u015bciej w\u0142adze na ca\u0142ym \u015bwiecie pr\u00f3buj\u0105 ogranicza\u0107 wolno\u015b\u0107 pisarzy i dziennikarzy, zmuszaj\u0105c ich do milczenia. W Bia\u0142orusi og\u00f3lna sytuacja dotycz\u0105ca praw cz\u0142owieka wci\u0105\u017c si\u0119 pogarsza. W\u00a0rankingu wolno\u015bci<\/a>\u00a0\u201eFreedom House\u201d Bia\u0142orus zajmuje ostatnie miejsce w\u015br\u00f3d pa\u0144stw Europy. W\u00a0rankingu wolno\u015bci prasy<\/a>\u00a0Reporter\u00f3w Bez Granic (Reporters Without Borders) jest na 157 miejscu w\u015br\u00f3d 180 kraj\u00f3w \u015bwiata. Wed\u0142ug\u00a0indeksu<\/a>\u00a0\u201eFreedom to Write\u201d PEN America za 2023 rok Bia\u0142oru\u015b zajmuje 6. miejsce na \u015bwiecie pod wzgl\u0119dem liczby zatrzyma\u0144 i wi\u0119zienia os\u00f3b zwi\u0105zanych z literatur\u0105.<\/p>\n

Od sierpnia 2020 roku kraj prze\u017cywa bezprecedensow\u0105 fal\u0119 represji wobec spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego, niezale\u017cnych medi\u00f3w i sektora kultury. Na dzie\u0144 7 listopada 2024 roku\u00a0w Bia\u0142orusi jest 1287 wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych<\/strong>. Na dzie\u0144 31 pa\u017adziernika 2024 roku w Bia\u0142orusi w wi\u0119zieniu przebywa\u00a0co najmniej 164 dzia\u0142aczy kultury<\/strong>\u00a0(oko\u0142o 13% og\u00f3\u0142u wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych).\u00a0Co najmniej 38\u00a0os\u00f3b zwi\u0105zanych z literatur\u0105<\/a>\u00a0jest uwi\u0119zionych<\/strong>. Za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 lub wyra\u017cenie opinii obywatelskiej bia\u0142oruscy literaci, t\u0142umacze i badacze literatury, publicy\u015bci, intelektuali\u015bci i osoby tworz\u0105ce oraz promuj\u0105ce kultur\u0119, broni\u0105ce \u201es\u0142owa\u201d i jego tw\u00f3rc\u00f3w s\u0105 zatrzymywani, prze\u015bladowani albo skazywani na podstawie politycznie motywowanych zarzut\u00f3w.<\/p>\n

Sektor kultury w Bia\u0142orusi ucierpia\u0142 szczeg\u00f3lnie\u00a0w ci\u0105gu ostatnich czterech lat<\/a>: ludzie kultury podlegaj\u0105 cenzurze i prze\u015bladowaniom, zamyka si\u0119 liczne instytucje, zakazuje odbywania wydarze\u0144, a ksi\u0105\u017cki uznaje za \u201eekstremistyczne\u201d. Prowadzi to do naruszenia fundamentalnych praw ka\u017cdego Bia\u0142orusina. Dzia\u0142acze kultury prze\u015bladowani z powod\u00f3w politycznych do\u015bwiadczaj\u0105 brutalnego i nieludzkiego traktowania, s\u0105 poddawani ci\u0105g\u0142ym ograniczeniom i presji, cz\u0119sto pozbawia si\u0119 ich kontaktu z rodzin\u0105 i prawnikami.<\/p>\n

Uwi\u0119zionych pisarzy regularnie umieszcza si\u0119 na d\u0142ugie okresy w izolatkach, gdzie zabrania im si\u0119 nawet u\u017cywania papieru i d\u0142ugopis\u00f3w, czytania ksi\u0105\u017cek. Przebywaj\u0105 samotnie w\u015br\u00f3d pustych \u015bcian \u2013 co dla os\u00f3b tw\u00f3rczych niew\u0105tpliwie jest form\u0105 tortury. Wiemy, \u017ce wielu uwi\u0119zionych pisarzy tworzy w tych warunkach , ale zdarza si\u0119, \u017ce ich r\u0119kopisy s\u0105 niszczone. W obecnej chwili nie ma mo\u017cliwo\u015bci odzyskania wspomniach tekst\u00f3w, ani pewno\u015bci, \u017ce przetrwaj\u0105. Bez w\u0105tpienia jest to wielka strata dla bia\u0142oruskiej literatury i spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

Wed\u0142ug\u00a0Narodowego Indeksu Praw Cz\u0142owieka<\/a>, opartego na ocenach grupy ekspert\u00f3w pod kierunkiem Bia\u0142oruskiego Komitetu Helsi\u0144skiego, wsp\u00f3\u0142czynnik prawa do uczestnictwa w \u017cyciu kulturalnym w Bia\u0142orusi spad\u0142 z 4,6 w 2019 roku do 1,4 w 2023 roku (w dziesi\u0119ciopunktowej skali).<\/p>\n

Bia\u0142oruski PEN stale buduje przestrze\u0144 dla rozwoju kultury, dialogu i tw\u00f3rczo\u015bci, broni\u0105c praw obywatelskich i kulturalnych oraz wolno\u015bci ludzi s\u0142owa. D\u0105\u017c\u0105c do wspierania tw\u00f3rczo\u015bci w najtrudniejszych warunkach, Bia\u0142oruski PEN wsp\u00f3lnie z Radiem Svaboda ustanowi\u0142\u00a0nagrod\u0119 im. Franciszka Alachnowicza<\/a>. Nagroda jest przyznawana za dzie\u0142a literackie napisane w wi\u0119zieniu i wspiera tych, kt\u00f3rzy pomimo surowych ogranicze\u0144, wci\u0105\u017c tworz\u0105 i zachowuj\u0105 g\u0142os wolno\u015bci. W odpowiedzi na podejmowane przez re\u017cim pr\u00f3by podzielenia spo\u0142ecze\u0144stwa, wzywamy ludzi s\u0142owa do jedno\u015bci i dialogu.<\/p>\n

W tegorocznym Dniu Uwi\u0119zionego Pisarza wzywamy spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105, organizacje praw cz\u0142owieka, media i ka\u017cd\u0105 osob\u0119, kt\u00f3ra nie chce by\u0107 oboj\u0119tna do wyst\u0105pienia na rzecz natychmiastowego uwolnienia wszystkich uwi\u0119zionych pisarzy i dzia\u0142aczy kultury na Bia\u0142orusi.<\/strong>\u00a0Potwierdzamy nasze zaanga\u017cowanie w obron\u0119 wolno\u015bci s\u0142owa i wyra\u017camy solidarno\u015b\u0107 z tymi, kt\u00f3rzy ryzykuj\u0105 swoj\u0105 wolno\u015b\u0107 w imi\u0119 prawdy i tw\u00f3rczo\u015bci.<\/p>\n

Bia\u0142oruski PEN<\/strong><\/p>\n

Dzi\u0119kujemy Polskiemu PEN Clubowi za wsparcie i przet\u0142umaczenie o\u015bwiadczenia na j\u0119zyk polski.<\/em><\/p>\n

\n

Wesprzyj o\u015bwiadczenie Bia\u0142oruskiego PEN z okazji Dnia Uwi\u0119zionego Pisarza!<\/em><\/p>\n