{"id":20699,"date":"2025-10-30T11:57:02","date_gmt":"2025-10-30T11:57:02","guid":{"rendered":"https:\/\/penbelarus.org\/?p=20699"},"modified":"2025-11-25T13:47:59","modified_gmt":"2025-11-25T13:47:59","slug":"svyata-belaruskaj-litaratury-premiya-imya-ezhy-gedrojczya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/penbelarus.org\/en\/2025\/10\/30\/svyata-belaruskaj-litaratury-premiya-imya-ezhy-gedrojczya.html","title":{"rendered":"\u015awi\u0119to literatury bia\u0142oruskiej \/ Nagroda im. Jerzego Giedroycia"},"content":{"rendered":"<p><b>15\/11\/2025\u00a0<\/b><\/p>\n<p><strong>gala i wydarzenia towarzysz\u0105ce<br \/>\nECS<br \/>\nwst\u0119p wolny<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nagroda im. Jerzego Giedroycia to najwa\u017cniejsza niezale\u017cna nagroda literacka Bia\u0142orusi, przyznawana od 2012 roku. <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Jury wybiera trzy najlepsze ksi\u0105\u017cki prozatorskie lub dokumentalne wydane w 2024 roku. 15 listopada poznamy nazwiska laureat\u00f3w, opr\u00f3cz gali w\u00a0programie znalaz\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c: spotkania z\u00a0autorami, dyskusje o wolno\u015bci s\u0142owa, o przek\u0142adach i wydawaniu bia\u0142oruskiej literatury, targi ksi\u0105\u017cki oraz wystawa publikacji zakazanych w Bia\u0142orusi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u015awi\u0119to bia\u0142oruskiej literatury to doskona\u0142a okazja na zainteresowanie t\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 t\u0142umaczy i wydawc\u00f3w oraz upowszechnianie wsp\u00f3\u0142czesnej literatury bia\u0142oruskiej. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, \u017ce wok\u00f3\u0142 nagrody gromadz\u0105 si\u0119 ludzie, kt\u00f3rzy nie ustaj\u0105 w wysi\u0142kach na rzecz wolnej Bia\u0142orusi \u2013 obro\u0144cy praw cz\u0142owieka, dziennikarze, ludzie kultury.<\/span><\/p>\n<p><b>organizatorzy nagrody<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> | Bia\u0142oruski PEN i Mi\u0119dzynarodowy Zwi\u0105zek Pisarzy Bia\u0142oruskich<\/span><\/p>\n<p><b>organizatorzy gali <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">|<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">Bia\u0142oruski PEN, Europejskie Centrum Solidarno\u015bci, Polski PEN Club, Bia\u0142oruskie Towarzystwo Kulturalne \u201eChatka\u201d, Mi\u0119dzynarodowy Zwi\u0105zek Pisarzy Bia\u0142oruskich<\/span><\/p>\n<p><b>partnerzy gali<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> |<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">wydawnictwo audiobook\u00f3w Audiobooks.by, Reform.news, Europejskie Radio dla Bia\u0142orusi, Numar8Production<\/span><\/p>\n<p><b>wsp\u00f3\u0142finansowanie<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> | projekt zosta\u0142 dofinansowany przez Fundacj\u0119 Solidarno\u015bci Mi\u0119dzynarodowej<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">w ramach polskiej wsp\u00f3\u0142pracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP. Publikacja wyra\u017ca wy\u0142\u0105cznie pogl\u0105dy autora i nie mo\u017ce by\u0107 uto\u017csamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej<\/span><\/p>\n<h3><b>Program<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-size: 18pt;\"><b>11.30<\/b><b>\u201312.00<br \/>\n<\/b><b>Belarus Banned Books<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> |<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> otwarcie <\/span><\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 18pt;\">wystawy<\/span><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re pr\u00f3bowano uciszy\u0107, zn\u00f3w przem\u00f3wi\u0105. Na wystawie zostan\u0105 zaprezentowane listy, historia i sylwetki autor\u00f3w oraz publikacje obj\u0119te cenzur\u0105. To opowie\u015b\u0107 o represjach wobec kultury na Bia\u0142orusi i ludziach pi\u00f3ra, kt\u00f3rych pr\u00f3bowano wymaza\u0107.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Ekspozycj\u0119 przygotowano w j\u0119zykach: angielskim, bia\u0142oruskim i polskim.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Otwarta b\u0119dzie dla publiczno\u015bci w godzinach 10.00\u201321.00.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ ogr\u00f3d zimowy (parter)<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ wst\u0119p wolny<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 18pt;\"><b>12.00<\/b><b>\u201321.00<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><\/span><b><span style=\"font-size: 18pt;\">Targi bia\u0142oruskich \u0456 polskich ksi\u0105\u017cek\u00a0<\/span><br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Do nabycia b\u0119d\u0105 zar\u00f3wno literatura bia\u0142oruska, jak i polska, w tym ksi\u0105\u017cki finalistki Nagrody Giedroycia z tego roku oraz bia\u0142oruskie ksi\u0105\u017cki w polskim przek\u0142adzie. <\/span>Na spotkania ze swoimi czytelnikami b\u0119d\u0105 czeka\u0107: wydawnictwo Janu\u0161kievi\u010d, Skaryna Press, Kamunikat, Gutenberg Publisher, Po\u0142ackija \u0141abirynty, hochroth Minsk, KEW (Wydawnictwo Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziora\u0144skiego), a tak\u017ce Wojew\u00f3dzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Josepha Conrada-Korzeniowskiego w Gda\u0144sku oraz Biblioteka Ukrai\u0144ska w Gda\u0144sku.<br \/>\n\/ ogr\u00f3d zimowy (parter)<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-size: 18pt;\"><b>12.00<\/b><b>\u201313.00<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><b>Przek\u0142ady, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105. Bia\u0142oruska literatura w polskich wydawnictwach <\/b><\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 18pt;\">| dyskusja<\/span><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">W rozmowie wezm\u0105 udzia\u0142 <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">prezeska zarz\u0105du <\/span><b>Bia\u0142oruskiego PEN-u Taciana Niadbaj<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">t\u0142umaczka literatury bia\u0142oruskiej na j\u0119zyk polski <\/span><b>Joanna Bernatowicz<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> oraz<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">prezes zarz\u0105du<\/span> <b>Kolegium Europy Wschodniej we Wroc\u0142awiu <\/b><b>Laurynas Vai\u010di\u016bnas<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">. Uczestnicy porozmawiaj\u0105 o obecno\u015bci literatury bia\u0142oruskiej w Polsce, wyzwaniach zwi\u0105zanych z jej publikacj\u0105 i mo\u017cliwo\u015bciach jej szerszego rozpowszechniania.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Spotkanie poprowadzi <\/span><b>Taciana Niadbaj<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, poetka i\u00a0obro\u0144czyni praw cz\u0142owieka, prezeska zarz\u0105du Bia\u0142oruskiego PEN-u.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ sala wielofunkcyjna (parter)<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ spotkanie w j\u0119zyku polskim<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ wst\u0119p wolny<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 18pt;\"><b>13.10\u201313.50<\/b><b><br \/>\n<\/b><b>Dzieci\u0119ce imperium na skraju w\u0142adzy sowieckiej <\/b><\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 18pt;\">| spotkanie autorskie<\/span><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Bohaterem spotkania b\u0119dzie \u2013<\/span> <b>Zmicier Dziadzienka<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, bia\u0142oruski pisarz, eseista i dziennikarz, autor retrospektywnych krymina\u0142\u00f3w, esej\u00f3w oraz prac historycznych i kulinarnych. W swoich tekstach \u0142\u0105czy refleksj\u0119 historyczn\u0105, humor i komentarz spo\u0142eczno-polityczny. Finalista Nagrody Literackiej im. Jerzego Giedroycia 2025, autor ksi\u0105\u017cki \u201eGry Kirke\u201d.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Spotkanie poprowadzi<\/span><b> Jaros\u0142aw Iwaniuk<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u2013 bia\u0142oruski dziennikarz<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">, za\u0142o\u017cyciel Bia\u0142oruskiej Biblioteki Internetowej Kamunikat.org.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ sala wielofunkcyjna (parter)<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ spotkanie w j\u0119zyku bia\u0142oruskim<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ wst\u0119p wolny<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 18pt;\"><b>13.55\u201314.35<\/b><b><br \/>\n<\/b><b>Rzadkie astronomiczne zjawisko ludzkiego porozumienia <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">| spotkanie autorskie<\/span><\/span><b><br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Bohaterk\u0105 spotkania b\u0119dzie \u2013 <\/span><b>Anka Upa\u0142a<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, bia\u0142oruska pisarka, t\u0142umaczka i wydawczyni, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka kobiecego wydawnictwa Pflia\u016dmba\u016dm. Finalistka Nagrody Literackiej im. Jerzego Giedroycia 2025, autorka ksi\u0105\u017cki \u201eRaz na dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy lat\u201d. Wcze\u015bniej jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 znalaz\u0142a si\u0119 w\u015br\u00f3d finalist\u00f3w nagrody w 2018 roku.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Spotkanie poprowadzi<\/span> <b>Kaciaryna \u010cekato\u016dskaja<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u2013 bia\u0142oruska dramatur\u017cka, aktorka.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ sala wielofunkcyjna (parter)<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ spotkanie w j\u0119zyku bia\u0142oruskim<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ wst\u0119p wolny<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 18pt;\"><b>14.40\u201315.20<\/b><b><br \/>\n<\/b><b>Wyspa afryka\u0144ska i archipelag Bia\u0142oru\u015b <\/b><\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 18pt;\">| spotkanie autorskie<\/span><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Bohaterem spotkania b\u0119dzie \u2013 <\/span><b>Siarhiej Dubaviec<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">,<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">bia\u0142oruski dziennikarz, pisarz i wydawca, autor i wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca gazety \u201eNasha Niva\u201d. Od lat zwi\u0105zany z Radio Swaboda. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 \u0142\u0105czy reporta\u017c, publicystyk\u0119 i literatur\u0119 faktu. Finalista Nagrody Literackiej im. Jerzego Giedroycia 2025, autor ksi\u0105\u017cki \u201eZanzibar: dojrzewanie m\u0142odej duszy\u201d.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Spotkanie poprowadzi <\/span><b>Siarhiej Kavalo\u016d<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u2013 bia\u0142oruski literaturoznawca, krytyk, dramatopisarz.<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ sala wielofunkcyjna (parter)<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ spotkanie w j\u0119zyku bia\u0142oruskim<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ wst\u0119p wolny<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 18pt;\"><b>15.25\u201316.05<\/b><b><br \/>\n<\/b><b>\u015awiat mierzony falami. Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 \u2013 1188 kHz, amplituda \u2013 Swaboda <\/b><\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 18pt;\">| spotkanie autorskie<\/span><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Bohaterem spotkania b\u0119dzie \u2013 <\/span><b>Alaksandar \u0141uka\u0161uk<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, bia\u0142oruski dziennikarz i redaktor, d\u0142ugoletni dyrektor Bia\u0142oruskiej S\u0142u\u017cby Radia Swaboda, autor ksi\u0105\u017cek dokumentalnych oraz film\u00f3w nagradzanych w kraju i za granic\u0105. Finalista Nagrody Literackiej im. Jerzego Giedroycia <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">2025<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">, autor ksi\u0105\u017cki \u201eTam, gdzie nie ma ciemno\u015bci. Radio Swaboda\u201d.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ sala wielofunkcyjna (parter)<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ spotkanie w j\u0119zyku bia\u0142oruskim<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ wst\u0119p wolny<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 18pt;\"><b>16.10\u201316.50<\/b><b><br \/>\n<\/b><b>Tajemnice bia\u0142oruskiego Sfinksa <\/b><\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 18pt;\">| spotkanie autorskie<\/span><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Bohaterk\u0105 spotkania b\u0119dzie \u2013 <\/span><b>Juhasia Kalada<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">,<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">bia\u0142oruska pisarka i poetka, urodzona w Homlu. Od 2021 roku <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">mieszkaj\u0105ca na emigracji w Wilnie. Finalistka Nagrody Literackiej im. Jerzego Giedroycia 2025, autorka ksi\u0105\u017cki \u201eZamiana miejsc\u201d.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Spotkanie poprowadzi <\/span><b>Andrej Chadanovi\u010d<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u2013 bia\u0142oruski poeta, t\u0142umacz, literaturoznawca.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ sala wielofunkcyjna (parter)<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ spotkanie w j\u0119zyku bia\u0142oruskim<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ wst\u0119p wolny<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 18pt;\"><b>17.00<\/b><b>\u201318.30<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><b>G\u0142os pokolenia wolno\u015bci <\/b><\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 18pt;\">| dyskusja z laureatami Nagrody \u201eG\u0142os pokolenia wolno\u015bci\u201d\u00a0 oraz prezentacja ksi\u0105\u017cki elektronicznej<\/span><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Nagroda zosta\u0142a ju\u017c przyznana 18 wybitnym przedstawicielom bia\u0142oruskiego \u015brodowiska literackiego, dziennikarskiego i praw cz\u0142owieka, kt\u00f3rzy po 2020 roku musieli opu\u015bci\u0107 kraj, ale kontynuuj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 tw\u00f3rcz\u0105 i spo\u0142eczn\u0105 na emigracji.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Podczas wydarzenia spotkamy si\u0119 z sze\u015bciorgiem finalist\u00f3w. Podziel\u0105 si\u0119 oni osobistymi historiami, do\u015bwiadczeniem wygnania i refleksjami o wolno\u015bci s\u0142owa. To okazja, by us\u0142ysze\u0107 g\u0142os pokolenia, kt\u00f3re nie straci\u0142o wiary w wolno\u015b\u0107 i godno\u015b\u0107. Zaprezentujemy tak\u017ce elektroniczn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eG\u0142os pokolenia wolno\u015bci\u201d \u2013 zbi\u00f3r wywiad\u00f3w z laureatami.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">W dyskusji wezm\u0105 udzia\u0142:<br \/>\n<\/span><b>Zoia Bie\u0142achvoscik <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">| bia\u0142oruska aktorka teatralna i filmowa<br \/>\n<\/span><b>Alaksandr Kapucki<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> | bia\u0142oruski dzia\u0142acz spo\u0142eczny, obro\u0144ca praw cz\u0142owieka<br \/>\n<\/span><b>Alaksandr Klasko\u016dski<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> | bia\u0142oruski dziennikarz i dzia\u0142acz spo\u0142eczny<br \/>\n<\/span><b>Tamara Mackievi\u010d <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">| bia\u0142oruska pedago\u017cka, dzia\u0142aczka spo\u0142eczna<br \/>\n<\/span><b>U\u0142adzimir<\/b> <b>Mackievi\u010d<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> | bia\u0142oruski filozof i dzia\u0142acz spo\u0142eczny<br \/>\n<\/span><b>Andrej Zavadski <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">| ekspert ds. samorz\u0105du terytorialnego, obro\u0144ca praw cz\u0142owieka<br \/>\n<strong>Natalla Dulina<\/strong> | bia\u0142oruska lingwistka, wyk\u0142adowczyni, dzia\u0142aczka spo\u0142eczna<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ audytorium (parter)<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ spotkanie w j\u0119zyku bia\u0142oruskim <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">z symultanicznym t\u0142umaczeniem na j\u0119zyk polski<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ transmisja online: <\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@PENBelarus\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">youtube.com\/@PENBelarus<\/a><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ wst\u0119p wolny<\/span><b><br \/>\n<\/b><b><br \/>\n<\/b><span style=\"font-size: 18pt;\"><b>19.00\u201320.30<br \/>\n<\/b><\/span><b><span style=\"font-size: 18pt;\">Gala wr\u0119czenia Nagrody im. Jerzego Giedroycia<\/span><br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Tego wieczoru poznamy laureat\u00f3w tegorocznej edycji. W wydarzeniu wezm\u0105 udzia\u0142 przedstawiciele bia\u0142oruskiego i polskiego \u015bwiata kultury. Zaprezentowane zostan\u0105 r\u00f3wnie\u017c booktrailery ksi\u0105\u017cek finalistek i\u00a0finalist\u00f3w nagrody.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">W cz\u0119\u015bci artystycznej wyst\u0105pi specjalny go\u015b\u0107 \u2013 <\/span><b>U\u0142adzimir Puha\u010d<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, bia\u0142oruski wokalista bia\u0142oruskiego zespo\u0142u rockowego J:Mors.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Ceremoni\u0119 poprowadzi <\/span><b>Kryscina Droby\u0161<\/b> <span style=\"font-weight: 400;\">\u2013 bia\u0142oruska aktorka, lektorka i wydawczyni audiobook\u00f3w.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ audytorium (parter)<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ spotkanie w j\u0119zyku bia\u0142oruskim<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">z symultanicznym t\u0142umaczeniem na j\u0119zyk polski<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ transmisja online: <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@PENBelarus\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">youtube.com\/@PENBelarus<\/a><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\/ wst\u0119p wolny<\/span><\/p>\n<h3><b>Nagroda im. Jerzego Giedroycia 2025 <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">| finalistki i finali\u015bci<\/span><\/h3>\n<p><b>Zmicier Dziadzienka, \u201eGry Kirke\u201d<br \/>\n<\/b><b>\/ fundacja Kamunikat.org, 2024<br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Akcja retro krymina\u0142u Zmiciera Dziadzienki \u201eGry Kirke\u201d rozgrywa si\u0119 w Orszy i jest to chyba pierwsze artystyczne opracowanie przestrzeni tego miasta w bia\u0142oruskiej beletrystyce. Do\u00a0historycznych reali\u00f3w <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">zasadniczej cz\u0119\u015bci utworu \u2013 lat 20. XX wieku \u2013 czytelnik dociera poprzez lata 80., wci\u0105\u017c bliskie i \u017cywe w pami\u0119ci, a kryminalna intryga, pe\u0142na napi\u0119cia i misternie skonstruowana, spaja pokolenia i znajduje sw\u00f3j dalszy ci\u0105g w\u00a0tera\u017aniejszo\u015bci. Wszystko, co definiuje gatunek, jest tu obecne: tajemnicze morderstwo, zagini\u0119cia i niespodziewane odkrycia, barwny duet detektyw\u00f3w, przybytki p\u00f3\u0142\u015bwiatka, domy publiczne, gabinety w\u0142adz, alkowy prostytutek, nieuchwytny przest\u0119pca i fa\u0142szywi podejrzani, a wszystko to uk\u0142ada si\u0119 jak ci\u0105g b\u0142yskaj\u0105cych filmowych kadr\u00f3w, kt\u00f3re trzymaj\u0105 czytelnika w napi\u0119ciu od pocz\u0105tku do samego ko\u0144ca.<\/span><\/p>\n<p><b>Siarhiej Dubaviec, \u201eZanzibar: dojrzewanie m\u0142odej duszy\u201d<br \/>\n<\/b><b>\/ wydawnictwo Wiasna, 2024<br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Tematem g\u0142\u00f3wnym autobiograficznej opowie\u015bci Siarhieja Dubavca jest kr\u0119ta \u015bcie\u017cka ku\u00a0bia\u0142orusko\u015bci, kt\u00f3r\u0105 w latach 70. i 80. XX wieku przemierzaj\u0105 bohater ksi\u0105\u017cki i ca\u0142e jego pokolenie. Autor szczeg\u00f3\u0142owo opisuje swoje dzieci\u0144stwo w ZSRR, rodzin\u0119, szkolne i\u00a0studenckie lata w Mi\u0144sku, prac\u0119 w Homlu oraz powr\u00f3t do stolicy w czasie pierestrojki i\u00a0narodowego odrodzenia drugiej po\u0142owy lat 80. i pocz\u0105tku lat\u00a090. Postaci autora towarzysz\u0105 jego przyjaciele i sprzymierze\u0144cy, ludzie, kt\u00f3rzy na trwa\u0142e zapisali si\u0119 w\u00a0kulturze bia\u0142oruskiej\u2026 Ale to opowie\u015b\u0107 nie tylko o \u201earchipelagu Bia\u0142oru\u015b\u201d (napisa\u0142 go ju\u017c Valancin Akudovi\u010d), lecz tak\u017ce o afryka\u0144skiej wyspie Zanzibar: o jej kolonialnej historii, tubylcach, krowach, wronach, lalkach voodoo, naiwnym malarstwie Edwarda Tingatingi, muzyce Freddiego Mercury\u2019ego i powie\u015bciach Abdulrazaka Gurnaha&#8230;\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>Juhasia Kalada, \u201eZamiana miejsc\u201d<\/b><b><br \/>\n<\/b><b>\/ wydawnictwo Pflaumbaum, 2024<br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Niemal przygodowa, sensacyjna powie\u015b\u0107 z jedn\u0105 fantastyczn\u0105 zamian\u0105 cia\u0142 i los\u00f3w, z ca\u0142kowicie realistycznymi zmaganiami dw\u00f3ch kobiet o prawo do bycia sob\u0105 i z odwiecznymi bia\u0142oruskimi pytaniami bez wygodnych odpowiedzi. Czy nie zabraknie powietrza sprawiedliwo\u015bci dusz\u0105cej si\u0119 w klatce pa\u0144stwowych struktur? Czy \u0142atwo jest bezrobotnej sta\u0107 si\u0119 s\u0119dzi\u0105, a s\u0119dzi \u2013 bezrobotn\u0105? Czy uda si\u0119 oprawcy przemieni\u0107 w czu\u0142ego m\u0119\u017ca, a bia\u0142oruskoj\u0119zycznemu pisarzowi nie zaprzeda\u0107 siebie i literatury? Czy mo\u017cna w bia\u0142oruskim s\u0105dzie uratowa\u0107 niewinnego cz\u0142owieka i za jak\u0105 cen\u0119? A co najwa\u017cniejsze, czy ludzie jeszcze wczoraj sobie obcy zdo\u0142aj\u0105 wzajemnie si\u0119 otworzy\u0107, zrozumie\u0107 i wesprze\u0107, prze\u0142amuj\u0105c wszelkie stereotypy i sztuczne podzia\u0142y, kt\u00f3re przeszkadzaj\u0105 nam by\u0107 wolnymi? Odpowiedzi s\u0105 w ksi\u0105\u017cce Juhasi Kalady \u201eZamiana miejsc\u201d.<\/span><\/p>\n<p><b>Alaksandar \u0141uka\u0161uk, \u201eTam, gdzie nie ma ciemno\u015bci. Radio Swaboda\u201d<br \/>\n<\/b><b>\/ wydawnictwo Wiasna, 2024<br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0141uka\u0161uk to pisarz o unikalnym stylu: inteligentnym, ostrym, \u0142\u0105cz\u0105cym metaforyczne obrazy z analitycznym namys\u0142em, nierzadko aforystycznym, zawsze ironicznym i\u00a0autoironicznym zarazem. To ksi\u0105\u017cka, w kt\u00f3rej dziennik przenika si\u0119 ze wspomnieniami, esejem i (nie)liryczn\u0105 miniatur\u0105, przypowie\u015bci\u0105, a nawet anegdot\u0105 (jako gatunkiem prozy narracyjnej). To opowie\u015b\u0107 o \u015bwiecie jeszcze nie takim dawnym, ale ju\u017c wsp\u00f3\u0142czesnym, przekrzywionym. Pojawia si\u0119 w niej wiele znanych postaci, ale\u00a0najciekawsz\u0105 jest sam autor: \u015bwiadek, uczestnik, kronikarz, po prostu artysta s\u0142owa.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>Anka Upa\u0142a, \u201eRaz na dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy lat\u201d <\/b><b><br \/>\n<\/b><b>\/ wydawnictwo Alena Kazlova, 2024<br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u201eRaz na dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy lat\u201d to subtelna i tre\u015bciwa ksi\u0105\u017cka, napisana przez subteln\u0105 autork\u0119 o wra\u017cliwej konstrukcji duchowej (wybaczcie sztampowo\u015b\u0107 tego wyra\u017cenia), introwertyczna, poch\u0142oni\u0119ta g\u0142\u0119bok\u0105 autorefleksj\u0105. (\u2026) Jest ona \u2013 mowa ju\u017c o prozie \u2013 nieco hermetyczna. Nie w takim znaczeniu, \u017ce sztuczna czy \u201ejak z prob\u00f3wki\u201d, niemniej jednak ograniczona przez swojego rodzaju \u015bciany \u2013 czasem s\u0105 przezroczyste, jak bramka, kt\u00f3r\u0105 bohaterki usi\u0142uj\u0105 przekroczy\u0107, gdy zostaj\u0105 zamkni\u0119te wieczorem na przystani, a mo\u017ce s\u0105 one iluzoryczne, podobne w czym\u015b do dekoracji z \u201eTruman Show\u201d.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Dobr\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 poznasz po tym, \u017ce nie chcesz, aby si\u0119 sko\u0144czy\u0142a.<\/span><\/p>\n<p><b>Klok \u0160tu\u010dny, \u201eMorderstwo na ulicy Makajonka\u201d<\/b><b><br \/>\n<\/b><b>\/ wydawnictwo audiobook\u00f3w Audiobooks.by, wydawnictwo Janu\u0161kievi\u010d, 2024<br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Ksi\u0105\u017cka <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\u201eMorderstwo na ulicy Makajonka\u201d<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">od pierwszych stron trzyma czytelnika w\u00a0napi\u0119ciu. W centrum Mi\u0144ska zamordowana zostaje miejska artystka \u017bana Tencen. Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce bra\u0142a udzia\u0142 w protestach, w\u0142adze nie zamierzaj\u0105 prowadzi\u0107 drobiazgowego \u015bledztwa. Ka\u017cdy cz\u0142owiek jest poddany obserwacji. Codzienno\u015b\u0107 naznaczona terrorem prowadzi do fragmentacji rzeczywisto\u015bci. Jak \u017cy\u0107 w autorytarnym pa\u0144stwie pod sta\u0142ym nadzorem w\u0142adz? Jak powi\u0105zane s\u0105 ze sob\u0105 \u015bmier\u0107 artystki, widmo impresaria miejskich szale\u0144c\u00f3w i zagadkowe przej\u015bcie? I jakie rodzinne tajemnice skrywa zjawa babki Hani?<\/span><\/p>\n<h3><b>Dlaczego nagroda nosi imi\u0119 Jerzego Giedroycia?<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Jerzy Giedroyc, zwany Redaktorem, Polak z urodzenia, nie jest bliski Bia\u0142orusinom jedynie dlatego, \u017ce przyszed\u0142 na \u015bwiat w Mi\u0144sku. Zainteresowanie i szacunek wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 w upami\u0119tnianiu tej postaci wynikaj\u0105 przede wszystkim z tego, \u017ce Redaktor \u2013 wz\u00f3r intelektualnej odwagi, tw\u00f3rca powojennej Europy \u2013 nieustannie przypomina\u0142 o wsp\u00f3lnych lekcjach jedno\u015bci i dobros\u0105siedztwa, kt\u00f3re si\u0119gaj\u0105 czas\u00f3w wsp\u00f3lnoty Rzeczypospolitej i Wielkiego Ksi\u0119stwa.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W spos\u00f3b niezwykle odwa\u017cny, jak na swoje czasy, Jerzy Giedroyc wzywa\u0142 Polak\u00f3w, aby z godno\u015bci\u0105 przyj\u0119li utrat\u0119 Wilna, Grodna i Lwowa, aby uznali i wsparli niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Litwin\u00f3w, Bia\u0142orusin\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w, wierz\u0105c, \u017ce jest to kluczowy warunek dla niezale\u017cno\u015bci samej Polski. Jego emigracyjne czasopismo \u201eKultura\u201d podkre\u015bla\u0142o, \u017ce niezale\u017cna Polska nie jest mo\u017cliwa bez wolnej Bia\u0142orusi, a \u201ebez polskiego wsparcia bia\u0142oruskie d\u0105\u017cenia do niezale\u017cno\u015bci nie maj\u0105 szans powodzenia\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Na rok przed \u015bmierci\u0105, Jerzy Giedroyc przekonywa\u0142 Czes\u0142awa Mi\u0142osza i Wis\u0142aw\u0119 Szymborsk\u0105 o konieczno\u015bci nominowania Wasyla Bykowa do Literackiej Nagrody Nobla: \u201ePrzyznanie tej nagrody bia\u0142oruskiemu pisarzowi by\u0142oby, bez przesady, rewolucj\u0105 na Bia\u0142orusi\u201d. Nie uda\u0142o si\u0119, ale by\u0142y szczere intencje i konkretne kroki w\u00a0kolejnej pr\u00f3bie pomocy bia\u0142oruskiemu narodowi, krajowi, w kt\u00f3rym urodzi\u0142 si\u0119 Jerzy Giedroyc.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Wszystko to dobrze pami\u0119tamy i z godno\u015bci\u0105 honorujemy.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>15\/11\/2025\u00a0 gala i wydarzenia towarzysz\u0105ce ECS wst\u0119p wolny Nagroda im. Jerzego Giedroycia to najwa\u017cniejsza niezale\u017cna nagroda literacka Bia\u0142orusi, przyznawana od 2012 roku. Jury wybiera trzy najlepsze ksi\u0105\u017cki prozatorskie lub dokumentalne wydane w 2024 roku. 15 listopada poznamy nazwiska laureat\u00f3w, opr\u00f3cz gali w\u00a0programie znalaz\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c: spotkania z\u00a0autorami, dyskusje o wolno\u015bci s\u0142owa, o przek\u0142adach i wydawaniu<\/p>\n","protected":false},"author":117,"featured_media":20711,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4094,4093],"tags":[],"class_list":["post-20699","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-other-news","category-creative-projects"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/penbelarus.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20699","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/penbelarus.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/penbelarus.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/penbelarus.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/117"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/penbelarus.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20699"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/penbelarus.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20699\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20786,"href":"https:\/\/penbelarus.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20699\/revisions\/20786"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/penbelarus.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/penbelarus.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/penbelarus.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/penbelarus.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}